انحلال پذیری ( حلالیت ) مواد در آب

انحلال پذيري (حلاليت) مواد در آب :

ميزان حل شدن مواد مختلف در آب حتي در دماي يکسان متفاوت است. بيشترين مقدار يک ماده که در دماي معيني در 100 گرم آب حل مي شود انحلال پذيري آن ماده را مشخص مي کند. در اين صورت محلول حاصل يک محلول سير شده است يعني توانايي حل کردن مقدار بيشتري از ماده حل شونده را ندارد.

يادآوري: مخلوط همگن را محلول مي گويند هر محلول دست کم از دو جزء تشکيل شده است آن جزء که مقدار مول بيشتري را شامل مي شود حلال و جزء ديگر حل شونده نام دارد.

مواد محلول، نا محلول و کم محلول:

با توجه به ميزان انحلال پذيري مواد آنها به سه دسته تقسيم مي شوند:

الف) مواد محلول: به موادي گفته مي شود که انحلال پذيري آنها بيش از 1 گرم باشد. يعني بتوانند بيش از يک گرم در 100 گرم آب حل شوند.

ب) مواد نامحلول: به موادي گفته مي شود که انحلال پذيري آنها کمتر از 01/0 گرم باشد يعني نتوانند بيش از 01/0 گرم در آب حل شوند.

پ) مواد کم محلول: به موادي گفته مي شود که انحلال پذيري آن ها بين 01/0 تا 1 گرم حل شونده در 100 گرم آب است.

آشنايي با ترکيب هاي محلول و نامحلول :

الف) ترکيب هاي محلول

1) تمام نيترات ها محلول هستند.

2) تمام کلرات ها محلول هستند.

3) تمام استات ها محلول هستند به جز مس (II) استات که کم محلول است.

4) تمام فلوئوريدها محلول هستند به جز فلوئوريدهاي کلسيم، سرب، باريم، منيزيم.

(منزيم، باريم، سرب، کلسيم : منباکس)

5) تمام کلريدها ، برميدها و يديدها محلول هستند به جز کلريدها، برميدها، و يديدهاي سرب، مس (I) ، جيوه ي (I) ، نقره .

( جيوه ، نقره ،‌مس ( I ) و سرب : جينمس )‌

6) تمام سولفات ها محلول هستند به جز سولفات هاي باريم، سرب، کلسيم، نقره، استرانسيم (بس ناک)

سولفات باريم و سرب ( بس) نامحلول هستند و سولفات هاي نقره، استرانسيم و کلسيم (ناک) کم محلول مي باشند.

7) تمام اسيدها محلول هستند به جز بوريک اسيد و سيليسيليک اسيد .

ب) ترکيب هاي نامحلول (رسوب)

1) تمام سولفيدها نا محلول هستند به جز سولفيد فلزهاي قليايي و آمونيوم سولفيد

2) تمام فسفات ها نامحلول هستند به جز فسفات فلزهاي قليايي و آمونيوم فسفات

3) تمام کربنات ها نامحلول هستند به جز کربنات فلزهاي قليايي و آمونيوم کربنات

4) تمام بازها يا هيدروکسيدها نامحلول هستند به جز هيدروکسيدهاي فلزهاي قليايي و آمونيوم هيدروکسيد

5) در ميان هاليدهاي نقره فقط نقره فلوئوريد (AgF) محلول است و ساير هاليدهاي نقره نامحلول هستند.

انحلال پذيري نامحدود :

مهمترين موادي که انحلال پذيري آنها در آب حدود معيني ندارد ( يعني به هر نسبتي در آب حل مي شوند) عبارتند از:

1) الکل هاي سبک مانند اتانول و متانول

2) استون

3) کربو کسيليک اسيدهاي سبک مانند استيک اسيد و فرميک اسيد