مفاعیل

مفاعيل

مفعول : مفعول اسمي است، که بعد از فعل و فاعل مي‌آيد و نشانه آن است.

انواع مفعول :

1- مفعول اسم ظاهر : فعل + فاعل + مفعول

2- مفعول ضمير متّصل : فعل + ضمير متّصل + فاعل

3- مفعول ضمير منفصل : مفعول + فعل + فاعل

4- مفعول اسم استفهام : اسم استفهام + فعل + فاعل

در زبان عربي مفعول‌ها شامل موارد زير است :

1- مفعولٌ به :

معمولاً بعد از افعال متعدي مي‌آيد. مانند :

2- مفعول مطلق :

مصدري است منصوب و از جنس فعل جمله که به دو شکل آمده است :

1. تأکيدي
2. نوعي يا بياني

1- تأکيدي : که هميشه يک کلمه‌اي است و معمولا در آخر جمله مي‌آيد و بر انجام فعل تأکيد مي‌کند.

2- نوعي يا بياني = از جنس فعل جمله که بعد از آن صفت يا مضافٌ اليه مي‌آيد.

مفعول مطلق تأکيدي = فعل جمله + مصدر از جنس فعل

مانند :

مفعول مطلق نوعي = فعل جمله + مصدر از جنس فعل + صفت يا مضاف‌اليه

مانند :

3- مفعول فيه :

ظرف زمان يا مکان که منصوب باشد، و زمان و مکان وقوع فعل را نشان مي‌دهد و مفهوم ( في : در ) را، با خود همراه داشته باشد، مفعولٌ فيه است .

مهمترين ظروف زمان = اليومَ ، غداً ، امسِ ، الانَ ، حَتّي ، اذا ، مباحاً ، ليلاً ، نهاراً ، عشاءَ ، قبلَ ، بعدَ ،.... .

مهمترين ظروف مکان = فوقَ ، تَحْتَ ، جَنْبَ ، عندَ ، وراءَ ، معَ ، أمامَ ، أينَ.

مثال :

اين دو مبحث آخر مخصوص داوطلبان رشته‌ي علوم انساني است.

مفعولٌ له (لاِجله) = مصدري است که علت وقوع فعل را مي‌رساند و معناي (به خاطر) مي‌دهد.

معمولاً بعد از مفعول له يک جار و مجرور مي‌آيد. مفعول‌له از جنس فعل جمله نمي‌باشد. مفعول‌له حتما يک مصدر معنوي يعني احساسي و قلبي است که بعضي از آنها عبارتند از: حياءً ، تکريماً ، احتراماً ، مجازاةً ، کراهةً ، رغبةً ، حَباً ، ..... مفعول له در جواب لِماذا يا لِمَ قرار مي‌گيرد.

مفعول مطلق عددي : مفعول مطلقي است که عدد و دفعات وقوع فعل را نشان مي‌دهد.

باز هم يادآوري مي‌کنيم که دو مبحث آخر (مفعول له و مفعول مطلق عددي) فقط مخصوص داوطلبان علوم انساني است.