مجهول کردن فعل

مجهول کردن فعل:

الف) فعل ماضي:

براي مجهول کردن فعل ماضي، حرف ماقبل آخر را مکسور و حرف متحرّک قبل از آن را مضموم مي‌کنيم؛ مانند:

ب) فعل مضارع:

براي مجهول کردن فعل مضارع، حرف مضارع (حرف اوّل)‌را مضموم و حرف ماقبل آخر را مفتوح مي‌کنيم؛ مانند:

ج) فعل امر:

براي مجهول کردن فعل امر، فعل مضارع را مجهول و بر سر ان «لـِ»، «لام امر» مي‌آوريم. مانند:

نکته:

تفاوت مهم امر مجهول با امر معلوم آن است که در امر مجهول بر سر هر چهارده صيغه «لام» امر به کار مي‌رود؛ حال آنکه در امر معلوم بر سر صيغه هاي مخاطب از «لام» استفاده نمي‌شود.

نکته:

ترتيب اجزاي جمله‌هاي فعليه (جمله‌هايي که با فعل شروع مي‌شوند) چنين است.

فعل + فاعل + مفعول؛ مانند: نَصَرَ عليٌ سعيداً

همان‌طور که مشاهده مي‌شود؛ حرف آخر فاعل، مضموم و حرف آخر مفعول، مفتوح است و اصطلاً گفته مي‌شود فاعل، مرفوع و مفعول، منصوب است. حال اگر بخواهيم جمله را به صورت مجهول درآورديم.

فعل را مجحول کرده، فاعل را حذف ميکنيم و مفعول را به جاي آن قرار مي‌دهيم. در اين حالت مفعول را «نايب فاعل» مي‌خوانيم که مانند فاعل مرفوع است:

بايد توجّه داشت که اگر مفعول به مؤنث باشد، فعل مجهول را بايد به صورت مؤنث آورد: