تقسیم بندی سازهای بادی

سازهاي بادي به دو دسته تقسيم مي‌گردند:

1) سازهاي بادي چوبي Wood wind

2) سازهاي بادي برنجي يا مسي Brass wind

اين تقسيم‌بندي بر اساس جنس بدنه‌ي ساز و زنگ صوتي ساز (سونوريته) مي‌باشد.

1- سازهاي بادي چوبي: مثل کلارينت، کلارينت باس – فلوت – پيکولو – ابوآ – ني – ني‌انبان – سُرنا – دوزوله – شمشال – کر‌انگله – کنترفاگوت.

2- سازهاي بادي برنجي يا مسي: کرنت – ترومپت – ترمبون – توبا – سوزافون – يوفونيم – هورن – بوکل – شيپور.

در تقسيم‌بندي سازهاي بادي نوع ديگري تقسيم بندي وجود دارد و بر اساس شکل به وجود آمدن صدا از دهانه‌ي ساز مي‌باشد که به 7 گروه تقسيم مي‌گردد.

1- سازهاي بادي بدون زبانه (Blow hole): در اين سازها صدا به وسيله حفره يا سوراخي براي دميدن در آن تعبيه شده و با تغيير فاصه لبها و فشار هوا به صدا در مي‌آيد.

مانند: فلوت – پيکولو – ني – بن فلوت – شمشال.

2- سازهاي بادي داراي قميش يک زبانه‌اي (Single reed): در اين سازها يک قطعه چوب نرم و نازک به نام قميش سرساز بسته مي‌شود و با لرزش و ارتعاش آن هنگام دميدن هوا در آن به صدا در مي‌آيد.

مانند: کلارينت – ساکسيفون – کلارينت باس – دوزوله.

3- سازهاي بادي با قميش دو زبانه (Double reed): در اين سازها دو زبانه از جنس ني روي هم بسته مي‌شوند به صورتي که انتهاي بالاي آنها کمي از هم فاصله دارند.

به قميش آنها آنش گفته مي‌شود.

مانند: ابوآ – کرانگله – فاگوت – کنترفاگوت – سُرنا.

4- سازهاي بادي بادهاني سوتي‌شکل (Whistle Mouthpiece): دهان اين سازها مثل سازهاي قميش دار لرزنده نيست و ثابت مي‌باشد. مثل ريکوردر – سوت‌ها.

5- سازهاي بادي با دهانه‌ي جامي شکل (Cup Mouth piece):

دهانه اين سازها به شکل cup يا جام مي‌باشد. در اجراي اين سازها لب‌ها و زبان نوازنده نقش مهمي ايفا مي‌کند.

مانند: کرنت – ترومپت – بوکل – سوزافون – توبا – فرمبون – فرنج هورن – يوفونيسم – شيپور – بالابان.

6- سازهاي بادي قميش آزاد (Free reed): در اين سازها قميش ساز آزاد مي‌باشد.

مثل: هارمونيم – هارمونيکا – ملوديکا – آکوردئون.

نکته:

سازهايي مثل ملوديکا، آکاردئون و ارگ بادي از جمله‌ سازهاي شستي‌دار نيز مي‌باشند.

7- سازهاي بادي آزاد (Free airophones): در اين سازها دهان نوازنده، در ايجاد صوت مؤثر است ولي فاقد قميش يا شستي مي‌باشند.

مثل: زنبورک (Buzzeres)