ویژگی های محلول ها

ويژگى هاى محلول ها

1- محلول ها شفاف هستند و ماده‌ى حل شده در آنها قابل مشاهده نيست .

2- اگر مدتى محلول را در جايى ساکن قرار دهيم هيچ تغييرى در آن رخ نمى دهد و ذرات حل شده با گذشت زمان ته نشين نمى شوند پس محلول ها پايدار هستند .

3- محلول ها کاملاً همگن و تک فازى هستند يعنى خواص آن از يک نقطه به نقطه‌ى ديگر هيچ تفاوتى ندارد .

4- ذرات حل شونده از کاغذ صافى عبور کرده و آنها را بدين طريق نمى توان جدا سازى کرد .

5- نور را از خود عبور مى دهند اما آن را پخش نمى کنند يعنى هنگام عبور نور از آن مسير نور مشخص نيست .

ويژگى کلوئيد ها

کلوئيد حداقل از دو فاز يکى فاز پراکنده شونده و ديگرى فاز پراکنده کننده تشکيل شده است مثلاً در کلوئيد نشاسته در آب ذره هاى نشاسته فاز پراکنده شونده و آب فاز پراکنده کننده است .

شباهت هاى محلول و کلوئيد

1- هر دو شفاف هستند و نور را از خود عبور مى دهند .

2- هر دو پايدارند و ذرات موجود در آنها با گذشت زمان ته نشين نمى شوند .

3- محلول ها از کاغذ صافى عبور مى کنند و ذره هاى کلوئيدى نيز معمولاً مى توانند از کاغذ صافى عبور کنند .

تفاوت هاى محلول و کلوئيد

1- ذره‌هاى يک محلول بسيار ريز بوده و به صورت يون ها يا مولکول‌هاى مواد حل شونده مى‌باشند اما ذره‌هاى کلوئيدى معمولاً به صورت مجموعه دور هم انباشته شده‌اند و 10 تا برابر بزرگ تر از انواع يون ها و مولکول هاى حل شونده در محلول هستند .

2- بر خلاف محلول ها کلوئيدها مسير نور درون خود را مشخص مى کنند در واقع ذره هاى کلوئيدى نور را پخش مى کنند اين پخش نور به وسيله ذره هاى کلوئيدى را اثر تيندال گويند.

3- در شرايط ويژه مثل سرد يا گرم کردن يا در مجاورت يک الکتروليت ذره هاى کلوئيدى به يکديگر چسبيده و ته نشين مى شوند اين فرآيند لخته شده نام دارد . در حالى که ذرات حل شونده در محلول تحت اين شرايط ته نشين نمى شوند .

4- محلول ها کاملاً تک فازى و همگن هستند در حالى که کلوئيدها حداقل ازدو فازتشکيل شده اند .

ويژگى هاى امولسيون

هنگامى که دو مايع مخلوط نشدنى را باهم مخلوط کنيم به صورت دو لايه جدا از هم در مى‌آيند حال اگر مايع سومى به اين دو مايع اضافه کرده و آنها را مخلوط کنيم مايع سوم مانع از دو فازى شدن دو مايع اول شده و آنها را در مجاور هم نگه مى دارد به مايع سوم عامل امولسيون کنند و مخلوط سه ماده را امولسيون گويند .

صابون و نقش امولسيون کنندگى آن

چرک لباس و پوست بدن از جنس چربى است که در آب حل نمى شود براى برداشتن بهتر چرک ها بايد امولسيون پايدارى از چرک ها در آب ايجاد کرد اين کار به کمک پاک کننده ها که صابون يکى از رايج ترين آنهاست انجام مى شود صابون نمک سديم يا پتاسيم اسيدهاى چرب است اگر صابون نمک سديم اسيد چرب باشد صابون جامد و اگر نمک پتاسيم اسيد چرب باشد صابون مايع است. جزء آنيونى صابون دو قسمت دارد يک قسمت زنجير هيدروکربنى آب گريز است و سرنا قطبى صابون را تشکيل مى‌دهد اين قسمت در حلال هاى ناقطبى حل مى‌شود. قسمت ديگر صابون سه قطبى و آب دوست آن است اين قسمت مولکول در حلال‌هاى قطبى مانند آب حل مى‌شود.

اسيد هاى چرب از جمله اسيدهاى آلى هستند که در روغن هاي گياهى يا در چربى جانوران يافت مى شوند . اين ترکيب ها داراى زنجير هيدرو کربن سير شده يا سير نشده‌ى بزرگ با 4 تا 22 اتم کربن هستند . همان طور که مى دانيد اسيدهاى آلى گروه عاملى کربوکسيل دارند .

در صابون ها معمولاً طول زنجير هيدروکربنى 17 است يعنى 17 اتم کربن دارد .

پاک کننده هاى غير صابونى

در اين پاک کننده ها به جاى گروه کربوکسيل صابون گروههاى ديگرى از جمله گروه سولفونات ها به کار رفته است . سديم دودسيل بنزن سولفونات نمونه اى از پاک کننده هاى غير صابونى است . در اين پاک کننده ها چربى به زنجير آلکيل مى چسبد و گروه سولفونات که انتهاى باردار صابون را تشکيل مى دهد سبب حل شدن چربى ها در آب مى شود شکل زير ساختار سديم دودسيل بنزن سولفونات را نشان مي‌دهد.

زنجير هيدروکربنى پاک کننده‌ى هاى غير صابونى معمولاً 12 کربن دارد .

برترى پاک کننده هاى غير صابونى

آب سخت غلظت بالايى از يون دارد . وقتى صابون در اين نوع آب وارد شود يون هاى جاذبه‌ى قوى با قسمت يونى صابون برقرار مى‌کنند و جايگزين يون‌هاى در آن مى شوند و صابون نا محلول تشکيل مى دهند .

در پاک کننده هاى غير صابونى از گروه سولفونات به جاى گروه هيدروکسيل استفاده شده است . گروه سولفونات بر خلاف گروه کربوکسيل با يون هاى ترکيب هاى محلول مى دهد . به همين دليل پاک کننده هاى غير صابونى به خوبى در آب کف مى کنند .

حرکت براونى در کلوييدها

ذره هاى کلوييدى به طور پيوسته و نامنظم در حال تغيير مسيراند . اين ذرات هنگامى که به هم مى رسند به دليل بارهاى همنامى که در سطح ذرات وجود دارد در برخورد با يکديگر تغيير مسير مى دهند به اين حرکت دائمى و نامنظم ذره هاى کلوييدى حرکت براونى مى گويند .

ويژگى هاى سوسپانسيون

1- سوسپانسيون مانند محلول و کلوييد مخلوطى همگن نيست بلکه مخلوطى ناهمگن است که در آن مجموعه اى از ذرات جامد در حلال معلق اند .

2- اندازه‌ى ذرات در سوسپانسيون از اندازه‌ى ذرات در کلوييد و محلول بزرگ تر است و با چشم ديده مى شود .

3- ذرات سوسپانسيون از کاغذ صافى عبور نمي کنند .

4- سوسپانسيون ها پايدار نيستند و ذرات تمايل به ته نشين شده دارند .

5- پخش نور در سوسپانسيون کاملاً محسوس است .

اندازه ذرات مخلوط هاى مختلف بر حسب متر