صفت ( نـَعـْت)

صفت (نَعْت)

صفت يا نعت لفظي است که چگونگي اسم پيش از خود را بيان مي کند اسمي که صفت درباره آن توضيحي مي دهد «موصوف» ناميده مي شود.

«انواع صفت»

1) مفرد: منظور از «مفرد»‌اسمي است صفت اگر مفرد باشد،‌ مشتق است؛ مانند «عالمٌ» در مثال ياد شده.

نکته:

اسم جامد مي تواند صفت باشد مشروط به اين که بتوان اسم مشتقي را جايگزين آن کرد، يعني بتوان جامد را به مشتق تأويل نمود. مثال:

شاهدتُ رجلاً أسداً: شاهدتُ رجلاً شجاعاً

در اين مثال از آنجا که از «أسداً» معناي «شجاعاً» داده شده است و «شجاعاً» مشتق (صفت مشبهه) است، مي تواند براي «رجلاً» صفت محسوب شود.

2) جمله: اگر بعد از اسم نکره جمله اي (اسميه يا فعليه) در توضيح آن بيايد آن جمله، صفت خواهد بود. (جمله وصفيه) مثال:

در اين مثال، جمله ي اسميه «اخلاقهُ حسنةٌ» صفت و «صديقاً» موصوف است، از اين رو جمله اسميه محلاً منصوب است.

3) شبه جمله: اگر شبه جمله اي (ظرف يا جار و مجرور) بعد از اسم نکره اي بيايد و آن را توضيح دهد، آن شبه جمله، صفت خواهد بود. مثال:

صفت حقيقي و سببي

صفت اگر چگونگي خود موصوف را بيان کند، به آن «صفت حقيقي» گويند و اگر چگونگي اسمي را بيان کند، که نسبتي با موصوف داشته باشد، «صفت سببي» ناميده مي شود.

«ويژگي هاي صفت حقيقي»

صفت حقيقي در چهار چيز تابع موصوفش است: اعراب، جنس (مذکر يا مونث بودن)، عدد (مفرد يا موثني يا جمع بودن) و معرفه و نکره بودن

«ويژگي هاي صفت سببي»

صفت سببي در اعراب و معرفه يا نکره بودن تابع اسم قبل از خود از جهت عدد هميشه مفرد است و در جنس (مذکر يا مونث بودن) تابع اسم بعد از خود است.